Ang Himig Natin: Pagdinig sa Humihinang Tinig ng OPM

http://www.scribd.com/doc/104377012/Ang-Himig-Natin-Pagdinig-sa-Humihinang-Tinig-ng-OPM

Ang Himig Natin: Pagdinig sa Humihinang Tinig ng OPM

ni Aby Esteban at Rhea Leorag

Mula sa: Matanglawin (Opisyal na Pahayagang Pangmag-aaral ng Pamantasang Ateneo de Manila) Tomo XXXVI

“Mas pipiliin ng taong bilhin iyong gawa sa labas kaysa sa lokal. Nakakalungkot, kaya rin naman ng lokal.”

Francis Guevarra, Artists and Repertoire Manager ng MCA Music

 

“Sana panahon na ng bagong henerasyon, bagong henerasyon ng musicians at bagong OPM.”

Rez Toledo (“Somedaydream”), mang-aawit at nagpatanyag ng E-Pop sa Filipinas

Hindi maikakailang bahagi na ng buhay ng Filipino ang musika. Bago pa man duma-ting ang mga mananakop, gamit na nila ang musika upang magpahayag ng damdamin, magbigay-sigla sa mga pagdiriwang at magpalipas ng oras. Namulaklak pa ang tunog Filipino sa pagpasok ng mga Kastila.Nauso ang kundiman at harana na magpasahanggang ngayon ay kinikilala bilang tunay na obra. Sa paglaon, pumasok ang iba’t ibang tunog mula sa labas ng bansa at panandaliang humina ang sariling tunog. Ngunit muling nakabawi ang sariling tunog na tinawag na OPM o Original Pinoy Music.

Sa panahon ngayon, nasaan na nga ba ang OPM? Bumabalik na naman ba tayo sa pagkahumaling sa mga Elvis at Madonna? Orihinal at Pinoy pa nga ba ang musikang naririnig natin? Sa paghahalo ng dayuhan at ng Filipino sa paggawa ng tunog, alin ba ang maituturing na Pinoy? Sapat na ba na Pinoy ang mang-aawit para ituring na OPM?

Para kay Rez Toledo, isang OPM artist at higit na kilala bilang ‘Somedaydream,’ “Kahit anong musikang ginawa ng Filipino ay OPM.” Kung gayon, kailangang Filipino ang nagsulat at naglapat ng musika sa isang awit nang maituring na OPM. Paliwanag niya, “[Mahalaga ang pagka-orihinal dahil] nandoon ‘yong pride at worth ng artist. Kung artist ka, siyempre gusto mo galing sa ‘yo ‘yong ibinabahagi mo.” Kung ayon sa aspekto ng paggawa inuuri ni Toledo ang musika, karanasan naman ang batayan ng tagapagtaguyod ng OPM na si Nikki Jurado. Aniya mahalaga na naiisip ng artist na “Itong kinakanta ko, naranasan ko ‘to, gusto kong ibahagi sa inyo.”

Marahil pinakamadaling iuri ang musika ayon sa kung sino ang bumuo nito. Subalit sa paglipas ng panahon at sa paghahalo ng mga sangkot sa paggawa ng tunog, nagkakaroon na ng pag-iiba sa kahulugan ng OPM. Halimbawa nito ang kaso ni Charice Pempengco na nakilala dahil sa video niya sa Youtube. Filipina siya at orihinal ang mga awitin niya, ngunit gawa at isinulat sa Estados Unidos. OPM pa rin ba iyong maituturing? Paano naman ang album ni David Archuleta na gawa ng Ivory Music at inilabas ng Sony Music, kapuwa kompanyang Pinoy? Lahat ng kanta roon ay isinulat at nauna nang pinasikat ng Pinoy na mang-aawit ngunit sa pagkakataong ito banyaga na ang manganganta, OPM pa ba iyon?

Gayunman, gaya ng sabi ni Jurado, mahalaga na Filipino pa rin ang pinaghuhugutan ng mga awitin. Naroon pa rin ang pagiging bahagi ng kultura ng OPM. Salamin pa ring maituturing ang mga awit; maipakikilala nito kung ano ang kahulugan ng pagiging Filipino. Ito ang dahilan kung bakit mahalaga na tingnan kung sino ang nagsulat at para kanino ang isinulat na awitin. Nahuhubog ang pagkato ng artist ng kaniyang lipunang ginagalawan. Kaya ayon kay Jurado, “Only a Pinoy can make OPM.”

Tunog OPM

Kung gawang Filipino, OPM ang awit. Kadalasang Filipino rin ang kamalayan ng mga awiting saklaw ng genre. May espesipiko naman kayang tunog ang OPM? Sa nakababatang henerasyon, madalas na ang mga banda gaya ng Eraserheads, Rivermaya at Bamboo ang awtomatikong naiisip kapag tinatanong kung ano ba ang tunog OPM. Sa madaling salita, mailalarawan ang tunog bilang halo-halong himig galing sa iba’t ibang gitara at tambol kahalo ang boses ng isa o higit pang bokalista. Ang tunog na ito ang madaling tanggapin at ariin ng kabataang Pinoy ngunit kapag pumasok na ang mga awiting novelty, pilit nang inalalayo ang sarili.

Sa Filipinas, nahuhulog sa OPM genre ang lahat ng awiting gawang Pinoy: tradisyonal na awitin, orihinal na awiting nasa Ingles, rap, awiting pansayaw at iba pa. Para kay Toledo, ang pagsasama-sama ng iba’t ibang indayog ng Filipino at pagsisiksik nito sa ilalim ng iisang genre ay labis na nakalilimita. Nariyan umano ang pagkitid ng pagkaunawa sa kung ano ang OPM. Halimbawa, sa isang henerasyon na tinangkilik ang love songs, iyon ang tunog na kikilalanin nilang OPM. Magiging mahirap para sa kanilang nasanay sa ganoon na tanggapin ang higit na maingay na tunog ng Shamrock o Urbandub bilang OPM. Problematiko ito dahil maraming paghahati-hati sa ilalim ng OPM, ngunit sa pag-eere sa radyo o telebisyon, tila nawawala ang paghahating iyon.

Para naman kay Jurado kailangan lang na may pagkilala sa pagkakaiba-iba ng tunog na napapaloob sa genre. “Anumang panlasa mo, kung maganda ‘yong musika, maganda ‘yon. Maganda [ang] OPM.” Hindi dapat ilayo ang sarili sa genre dahil may ilang bahagi iyon na hindi akma sa ating panlasa. Gayunman, ayon kay Francis Guevarra, Artists and Repertoire Manager ng record label na MCA Music (Universal Music Philippines), “Ang mahalaga [ay] ‘yong mapapasayaw ka.” Ang ibig sabihin nito, dapat magbigay-sigla at saya ang musika sa mga tao. Kung ano ang makapagbibigay sa kanila nito, iyon ang kakagatin nila.

Pamamaos at Paghihikahos

Ipinaliwanag ni Guevarra ang kahalagahan ng epekto ng tunog sa nakikinig. Kaya marahil may pagkakataon na, bagaman walang nilalaman ang awit, nagiging mabenta ang tunog. Aminado siya na hindi na maganda ang takbo ng OPM ngayon.Bunsod ng paghina nito, isinulong ng kasalukuyang pangulo ang Executive Order 255 na nagsasabing dapat magpatugtog ng hindi bababa sa apat na awiting OPM ang mga estasyon ng radyo kada oras. Mahalaga ito sa paglalaan ng oras at pagkakataon sa samu’t saring orihinal na tunog Pinoy, ngunit tila hindi naman ito nasusunod. Maoobserbahan sa ilang estasyon na nangingibabaw ang mga awiting ‘imported’ at mabibilang ang pinatutunog na mga awiting atin.

Malaking dahilan umano ng paghina ng OPM ang hindi pagpili ng mga Filipino sa tunog. Pagpapatunay ni Guevarra, “Halimbawa, naglabas ka ng awiting RNB, mas pipiliin ng taong bilhin iyong gawa sa labas kaysa sa lokal. Nakalulungkot, kaya rin naman ng lokal*.” Dama rin ito ng musikerong si Toledo, “Mahirap i-impress ang mga Pinoy ngayon.” Napakalawak ng pagpipilian ng tagapakinig at mukhang bumabalik ang pagkiling ng marami sa tunog banyaga. Kaya para sa kagaya ni Jurado na nagtataguyod ng OPM ay hindi maiwasan ang pagkadismaya, “Huwag na nilang [unahing] ayusin ‘yong [pan]labas gayong dapat inaayos muna ‘yong [pan]loob. Ibenta nila ‘yong sariling atin sa atin din.” Aniya, malaki rin ang tungkulin ng pamahalaan sa industriya.

Gamit ang imahen ng tipikal na department store upang ilarawan ang espasyo sa gawang Pinoy, tanong ni Jurado, “Bakit maliit lang, bakit hindi [ma]laki?” Ganito rin ang hinaing ng mga kompanyang bahagi ng music industry, patuloy na lumiliit ang paraan ng pagpapakilala sa mga bagong artist . “Ayaw nilang patugtugin sa radyo, ayaw nilang i-guest sa TV. Ang gusto lang nila ‘yong mga artist na nandoon sa kanila. Ang hirap ngayon, sobrang hirap talaga.” Dagdag pa ni Guevarra, kaya rin lumalakas ang pagkahilig sa remakes. Sa dami ng mga awiting inilalabas, mahirap nang pasikatin ang orihinal na awitin at mga bagong mangangawit. Kaya sa halip na magtangkang makapasok gamit ang orihinal, doon na ang mangangawit sa kilala na ng lahat.

Hindi naman maikakaila na nakatulong ito sa mga nakilala sa Youtube, halimbawa. Kaya bagaman masigla ang industriya dahil patuloy ang pagpasok ng mga bagong talento, naiiwan naman ang OPM. Mga Pinoy ang mang-aawit ngunit hiram o nauulit lang ang inaawit. Palagay naman ni Jurado ay maaaring may kinalaman ang mga paligsahan sa pagkanta sa bansa. Nagiging tatak ng isang produkto ng ganitong paligsahan ang mga awiting gamit nila sa pagtatapos ng paligsahan o sa pagkakataong pinakanagustuhan siya ng mga manonood. Pagbabahagi ni Toledo,“Okay tayo sa identity pero napag-iiwanan ang music scene.” Dagdag niya, “Music shouldn’t get stuck in one place.”

Pagsasalba sa Tinig

Sa pagnanais na buhayin ang OPM, inilunsad ni Jurado nito lamang unang araw ng taong 2012 ang Twitter account na @saveOPM. Sa pamamagitan ng account na ito ay ibinabahagi ni Jurado sa mga kapuwa Filipino at sa mundo kung gaano kagaling ang OPM, kung bakit ito dapat buhayin at mahalin. Katulong niya sa pagpapakalat ng adbokasyang ito ang followers ng account na kinabibilangan hindi lang ng mga tagahanga kundi pati ng mga banda at mang-aawit. Nang tanungin kung bakit niya naisipang simulan ang nasabing kampanya, isinagot ni Jurado na dahil ‘awesome’ ang OPM. Para sa kaniya, masuwerte ang henerasyon natin sa ngayon dahil naabutan pa natin ang mga magagaling na OPM artist gaya ng APO Hiking Society, Eraserheads at Rivermaya. Aniya, Kung hindi mo isasalba, kawawa naman ‘yong magiging anak ko.”

Pagiging makabago naman ang ginamit na paraan ni Toledo upang mapasiglang muli ang OPM. Ipinakilala niya ang electronic-pop sa industriyang Filipino. Mula nang sumikat ang kaniyang kantang “Hey Daydreamer” noong mga unang buwan ng 2011, nagtuloytuloy na ang pagkilala ng mga tao kay Toledo at sa handog niyang bagong musika. Ayon kay Guevarra, “Breakthrough artist siya. Bago ‘yong musika niya, walang ganoon dito e. Nagkaroon siya ng lakas ng loob na ilabas ‘yong original song niya.” Kamakailan lang, nakuha ni Toledo ang una at ikalabing-apat na puwesto sa Myx Hit Chart 2011 Year-End Countdown, kung saan halos kalahati ng mga kantang nakapasok ay banyaga.

Kinakitaan naman ng pagkakataon ni Jurado ang pagtatagumpay ni Toledo, “Ang bata niya [pa pero] kaya niyang magnumber 1 at [14] sa isang taon, kaya siyang suportahan ng ganoon ng mga Filipino.” Ipinapakita ng pagkakataong naibigay kay Toledo na maaari pa ring suportahan ng Filipino ang musikang hatid ng kaniyang kababayan. Marahil nagbabago na ang panlasa at kinakailangan upang mailapit muli ang mga tagapakinig. Ani Toledo, “Gusto kong katawanin ng musika ko ang pagbabago, kung ano ang bago, kung anong nakapupukaw ng interes.”

Para kay Guevarra, nangangailangan ng kooperasyon ng tao, sistema at ng mismong mga artista ang pagsasalba sa OPM. Kailangan ng mga taong handang makinig, sumuporta at magpahalaga sa musikang sariling atin. Gaya nga ng laging sinasabi ng mga banda o mangaawit sa mga tagahanga nila, “Wala kami kung wala kayo.” Kakailanganin din ng pagbabago sa sistema—maayos na pagpapatupad ng mga batas gaya ng EO 255, pagkakaisa ng gobyerno at mga recording companies ukol sa pagpapakilala ng ating musika at hindi pagtutok sa banyaga. Kailangan ring piliin ng mga artist na gumawa ng OPM. Aniya, “Ipagpatuloy lang ang paggawa ng orihinal, itigil na ‘yong paggawa ng cover. Huwag kayong bibitaw.*” Sa bahagi naman ng mga nasa industriya ipinaalala ni Guevarra ang kahalagahan ng ‘hook’ sa mga awitin, kailangan tatatak ang tunog at laman ng mga awitin.

Sulyap sa Hinaharap

“Maganda. Maraming lumalabas na magagaling. Optimistic at hopeful. Babalik ang hype ng OPM,” ito ang puno ng pag-asang pagtingin ni Jurado sa magiging kinabukasan ng OPM. Si Guevarra naman, bagaman may pagdududa ay sinisikap na maging positibo, “Sana lumago. Trabaho namin ‘yan e. May kasabihan nga tayo, ‘You’re only good as your last hit.’ Sana gumanda. Sana masuportahan. Cycle lang naman ‘yan. Tataas ulit, mag-eevolve.” Ayon naman kay Toledo, “Sinasalamin ng OPM ang mga tagapakinig nito.” Kaya panahon na umanong maging bukas sa pagbabago—sa mga kanta, artist at paraan ng pagpapakilala sa madla. “Think out of the box,” aniya.Hindi ibig sabihin nito na kalilimutan na ang musikang nagsilbing pundasyon ng OPM. Sa halip, palalaguin ito at iaakyat sa isang bagong nibel ang dati nang naririyan. Habang may Filipino na patuloy na gumagawa, nagbebenta, bumibili at nakikinig ng musika, patuloy na magiging bahagi ng pang-araw-araw na buhay mga Filipino ang OPM. Ani Toledo, “Sana panahon na ng bagong henerasyon, bagong henerasyon ng  musicians at bagong OPM.”

Advertisements

Mag-iwan ng Tugon

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Baguhin )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Baguhin )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Baguhin )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Baguhin )

Connecting to %s